Persoonlijke ontwikkeling

Website sectie

Dag en een wezenlijk warm welkom!

Via ALOC verzorg ik, Lotte van Lith, onder andere intensieve coachingstrajecten, en mogelijk sluiten deze qua inhoud en vormgeving aan bij je actuele ontwikkelwensen. 

De trajecten zijn op de maat en het moment af passend voor personen die een ongelooflijk rijke bron aan innerlijke conflicten met zich meedragen en ontzettend bereid zijn hier ontwikkelgericht mee aan de slag te gaan. Dit zijn vaak personen die ontwikkeling graag begrijpen, ontrafelen, uitpluizen, voelen en doorvoelen, nastreven, en in hun doen en (los)laten ontwikkeling waarmaken. Personen die graag op duurzame, prettige en op positieve wijze ontwikkeling léven, en wiens wensen hiertoe tevens op conflicten stuiten die naar mijn inzien ontwikkelkansen in zich borgen. 

De doelgroep die ik bovenstaand kort beschreven heb, wordt gevormd door personen die toe zijn aan, wat ik noem, radicale acceptatie van wat op ervarings- en betekenisgevend niveau 'is' . Personen die doorgaans intensief worstelen met innerlijke conflicten, een verinnerlijkte strijd ervaren, en in die lijn gaandeweg een meer of minder bewuste behoefte voelen tot radicale acceptatie van hun eigen ' goed, mooi, okee zijn zoals ze zijn'. Een actieve acceptatie, verwerking van en zorgzame omgang met de actuele ervaring en gevoelens waaruit toekomstgerichte vergezichten, van dromen tot aan hoogst concrete doelen, bij dagelijkse taken en Grote levensvragen betrokken kunnen worden, omdat een steeds weer fysiek, cognitief, emotioneel, sociaal opgeladen positieve overtuiging van zijn op ervaringsniveau (inclusief de daaraan inherente veranderkunde) de praktische, emotionele en intellectuele mogelijkheden schept om intrinsiek gevoeld tot actie te komen. De actie impliceert middels de gegroeide zelfherkenning en het (toegenomen) vertrouwen geen compenserende bevestiging van okee zijn, maar gaat hand-in-hand met voor de persoon zelf overtuigend belangrijke bijdragen aan de ontwikkeling van zichzelf en van de omgeving. Ontwikkeling als doel en als waarde, omdat waarde-volle verbinding tot een groter geheel samengaat met creatieve, effectieve en zorgzame zelfexpressie.

Deze personen zijn meer of minder toe aan een radicale acceptatie van hun goed-zijn zoals ze al wordende zijn, inclusief de daarbij komende ontwikkelwens tot aan veranderdrang, de twijfels, weerstanden, voortgaande bevraging van zin en onzin, de motivaties om juiste, goed voelende en zorgzame prioriteiten in woord en daad te stellen, en cognitieve en emotionele intensiteit.

Het fantastische aan deze (niet per se als zodanig geformuleerde) wens tot radicaal doch kritisch positief vertrouwen in zijn, zelf en samenzijn, is dat deze vrijwel altijd samengaat met een verlangen en gedrevenheid om in interactie met de omgeving doelen waar te maken die overeenstemmen met persoonlijke waarden. Wie de behoefte voelt met zelfonderzoek aan de slag te gaan, draagt ook graag bij aan een liefdevolle, accepterende, opbouwende, onderzoekende en respecterende omgang met zijn of haar omgeving. Op welk niveau van sociaal-geaccepteerd functioneren dan ook, de personen met wie ik samenwerk willen positief constructief bijdragen aan de systemen waar zij deel van uitmaken én tot duurzame zelfexpressie komen. Of dit nu als onderzoeker, moeder, manager, kunstenaar, vader of politicus is. Deze wens overstemt sociaal geaccepteerde rollen, is niet beperkt tot stereotypering en is betekenis-bevestigend.

Een andere beschrijving die ik vaak hanteer voor deze doelgroep is 'begaafd-gevoelig': een strikt eenduidige of eendimensionale definitie van deze 'groep' personen die, als positief-stimulerende, voor vele herkenbare ervaringskenmerk, altijd in ontwikkeling zijn, doet niet afdoende recht aan de creatieve, vloeiende, niet zelden 'rotzooierige' (of zelfs intens kalme!) dynamiek van voelen, denken en doen die zij in mijn ogen en in interactie met hun omgeving laten zien. Een kenschets en beschrijvingen kan ik wel bieden, deze komen onderstaand direct en indirect ook voorbij. Leidraad hierbij is telkens het ontwikkelgerichte perspectief.

Meer over de terminologie begaafd-gevoeligheid komt daarnaast tijdens lezingen, in publicaties en in verdiepende groepssessies aan bod. Informatie hierover toe tref je op deze website. Mocht je in de veelheid van wat ik hier aan bied niet vinden wat je zoekt, schroom wat mij betreft niet om mij een seintje te geven, ik (onder)zoek graag mee.

Leeswaarschuwing: Herken je jezelf reeds verreikend in bovenstaande omschrijving en kun je geen meerdere pagina's tellende toelichting afwachten alvorens elkaar te ontmoeten, een traject te starten, je enthousiasme, twijfels of verwondering te delen? In dit geval kun je direct door naar de contactpagina en de opgedane prikkels in geschreven of gesproken vorm met mij delen.

Op déze pagina lees je meer over het proces dat persoonlijke ontwikkeling wordt genoemd. Ik bied een vrij uitgebreide, inhoudelijk niet uitputtende verkenning en uiteenzetting, en wie hier nieuwsgierig naar is, kan zich middels publicaties elders op deze website verder verdiepen. 

Motivaties, conflicten, uitdagingen, groeipijnen en groeivreugdes worden in onderstaande toelichting ontwikkelgericht belicht en benaderd. Zo krijg je enerzijds een idee van de concepten, de denkmodellen, de dimensies van menselijk bestaan, de zingeving die ik binnen ALOC's activiteiten en diensten (en daarbuiten) betrek. Anderzijds wens ik door het delen van mijn ervaringen en visie jou een positieve stimulans in je persoonlijke en (daarmee samenhangend) wellicht andermans ontwikkelingsprocessen te bieden. Enthousiasme is hierbij een stevige bron, ervaring, opgedane kennis en intensief reflecteren óók. Verder ben ik (sinds mijn eerste te herinneren levensjaren) dol op schrijven, dit is je als lezer, tot hier lezend, vast niet ontgaan ;-)!

Mogelijk zie je op basis van deze intensieve digitale kennismaking aanknopingspunten tot nader contact of voel je een begeesterd "ja, dát wil ik wel!" Met die motivatie, de nodige ervaring, kennis en openheid kunnen we samen aan de slag gaan. 

Op de pagina Coaching wordt de globale opzet van een intensief coachingstraject toegelicht en vind je informatie over de gehanteerde tarieven. 

Meer relevante reflecties tref je op de pagina Publicaties. Thema's als emoties, zingeving, de theorie van positieve desintegratie, en begaafd-gevoeligheid komen hier ruimschoots en ruimhartig aan bod. 

Ik nodig je van harte uit om al invoelend, fantasievriendelijk, kritisch, luisterend, bevragend en onderzoekend verder te lezen.  Met gelijkaardige nieuwsgretigheid kijk ik uit naar jouw bevindingen, ontwikkelwensen, toekomstvisie, actuele uitdagingen. En, wellicht, ónze offline ontmoeting!

 

Wat is persoonlijke ontwikkeling?

Persoonlijke ontwikkeling omvat meer dan alleen coaching, uiteraard. Coaching is een vorm van, stimulans tot en bron voor persoonlijke ontwikkeling. Coaching is een kader waarbinnen een of meerdere van de vele ontwikkellijnen - en lagen - die binnen persoonlijke ontwikkeling onderscheiden kunnen worden en vaak ook gedeeltelijke overlap kennen  - op positief-stimulerende wijze aan bod komen.

Zo ook: emotionele ontwikkeling 'stopt' niet op je 18e (de sociaal erkende volwassen leeftijd met alle verantwoordelijkheid en mogelijkheden daaraan gerelateerd) of je 25e (als je neo-cortex min of meer volgroeid is). Tevens zijn de puberteit en de menopauze niet de enige mogelijke perioden van intense fysiek-emotionele veranderingen. Je staat tenslotte ook onder invloed van je omgeving, van gebeurtenissen, en er zijn vele variaties denkbaar op biologisch herkenbare, invloedrijke, sensitieve perioden van ontwikkeling. Daarnaast hebben de eerste hechtingsjaren veel invloed op je ervaring van en omgang met sociale relaties én is ook emotionele groei mogelijk dankzij onder andere de plasticiteit van de hersenen en de onvermijdelijke openheid en uitwisseling van informatie tussen jou als persoon en de systemen waar jij ook nog deel van uitmaakt. Kortom, persoonlijke ontwikkeling is een verzamelterm welke verwijst naar een aardige mate van complexiteit: vele verschillende aspecten (of zelfs: systemen) maken hier mogelijk onderdeel van uit en deze systemen inter-acteren ook nog eens intensief met elkaar, met als (tijdelijke, waargenomen en begrepen) resultaat onder andere een 'zelf' dat méér is dan de som der delen. Een creatief proces, dat hóógst onder invloed van natuurwetten en tegelijkertijd onzekerheid staat.

Persoonlijke ontwikkeling als terminologie verwijst naar sociale, psychische processen waarvan ik, in lijn met het aanbod en de visie van ALOC, onderstaand enkele algemene doelen uit een zet:      

  • Fysiek-emotioneel en sociaal aanwezig kunnen zijn in en ontvankelijk zijn voor het hier en nu 
  • Het (h)erkennen van en effectief, zorgzaam met innerlijke conflicten
  • Positieve veranderingen op verschillende dimensies van menselijk van bestaan, ervaren, uiten en realiseren: fysiek, emotioneel, sociaal, spiritueel, praktisch, intellectueel
  • Groeien, intensiveren en 'beheren' van zelfvertrouwen
  • Bewust leren kiezen wat je goed doet, wat je van belang vindt, wat je wilt en bewust(er) afwijzen wat je niet goed doet
  • Zorgzaam, productief, liefdevol bijdragen aan de ontwikkeling van je omgeving, in samenhang met je persoonlijke ontwikkeling
  • Een solide, vertrouwensvolle, positief geloof in jezelf en zijn erkennen en ervaren
  • Om leren gaan met intense, soms moeilijke, negatieve emoties: emotieregulatie
  • Verbetering kwaliteit en effectiviteit van communicatie
  • Herkennen wat je graag wilt, kunt, wat je wilt ontwikkelen, waar jij voor gaat en hoe jij je visie en vermogen tot uiting brengt en met name verbindend in contact brengt 
  • Jouw persoonlijk verhaal integreren in een groter geheel: je persoonlijke ervaring als jouw leidraad en gids, en 'in' je omgeving vertrouwensvol deel voelen van een groter geheel
  • Met lichtheid in ervaren ontvankelijk zijn voor emotioneel mogelijk belastende of emotioneel 'eisende' uitdagingen
  • Gaandeweg acceptatie ervaren dat je 'problemen' kunt ervaren die geen oplossing kennen, vragen
  • Het losser laten van doelen als bevestiging van bestaansrecht, de ervaring dat er fundamenteel niet iets mis is met jou of met mij, dat het ook goed is, zoals het is.

Hoewel bovenstaande omschrijving op verschillende aspecten wellicht al resoneert met jouw streven of actuele ervaringen, is de beschrijving best intens samen-vattend, op essenties gericht en vrij abstract. Omdat ik enerzijds waardevolle essenties en sociaal-psychische processen wil betrekken bij deze toelichting en anderzijds de emotionele grondtonen en persoonlijke kleuring niet wil ondermijnen (zelfs schrijvend wil delen), zal ik onderstaand verscheidende emoties en emotionele staten benoemen die motivatie tot coaching kunnen zijn en tegelijkertijd als ervaring kunnen bestaan bínnen een coachingstraject (of: psychologisch traject van ontwikkeling). Dit spreekt mogelijk méér, is voelbaar-der, stimuleert het voorstellingsvermogen intensiever.

Daarbij poog ik enerzijds niet negatief-problematiserend en wel positief-stimulerend deze ontwikkelprocessen en daaraan inherente conflicten te benaderen. De processen wil ik niet op voorhand pathologiseren: moeilijke emotionele ervaringen en bestaande fysiek-emotionele reacties en ervaringen als intense stress wil ik niet op voorhand pathologiseren of determineren als een symptoom van ziekte of ongezondheid. Anderzijds is het evenzo de schrijfkunst om de emotionele moeilijkheden, valkuilen, risico's, barrières en het gevraagde doorzettingsvermogen niet ondermijnend of zijdelings te benoemen. Dat ik regelmatig níet in diagnostische termen als 'vermijdende persoonlijkheid' spreek, betekent niet dat er helemaal geen meerwaarde in deze analytische en vaak ook op waarnemingen (en onvermijdelijke interpretaties) bestaande, sociaal geïnstitutionaliseerde diagnostiek bestaat. Wél betekent dat ik het ontwikkelgericht perspectief binnen déze kaders - van 'A Lot Of Complexity'-  telkens voorrang verleen, en dat ik telkens afvraag met welke motivatie termen als stoornis gebruikt worden. Het elimineren van symptomen alleen zie ik niet als verheldering van de doelen en waarden inherent aan persoonlijke ontwikkeling en de zinvolheid van stimulans hiertoe (zoals middels coaching).

Om bovenstaande sociaal-emotionele, filosofische en pragmatische doelen waar te maken, betrek ik emoties, gevoelens en praktijkervaringen (indirect of direct) bij de beschrijving in de onderstaande alinea's.

Daarnaast vind ik het zinvol om aan te geven welk conceptueel kader ik gebruik voor het structureren van het proces van persoonlijke ontwikkeling. Mijn coaching is onder andere geïnspireerd door de Theorie van Positieve Desintegratie van de Poolse psychiater, psycholoog Kazimierz Dabrowski. Deze theorie biedt een overkoepelend, omvattend maar ook 'openbrekend' en (vanwege de meta's) toegankelijk ‘denkraam’ waarbinnen ik tal van andere ontwikkelingstheorieën en ervaringen een waardevolle en onderling complementaire betekenis kan geven. Daarnaast put ik uit vele andere theoretische en ervaringsgerichte bronnen. Binnen de coaching en de benadering van persoonlijke ontwikkeling hanteer ik globaal gesproken de invalshoeken kunst, filosofie, wetenschap en spiritualiteit. Denk hierbij meer specifiek aan zowel oosterse als westerse filosofie, ideeën uit de sociale en de ontwikkelingspsychologie, aan visuele kunst tot aan literatuur en performance art, cultuuranalyse, sociologie en de somatische geneeskunde.

De nadruk in het coachingscontact ligt echter op interactie en niet op theoretische reflectie. Een breed, gelaagd, veelzijdig begrip van de vele uitingen en perspectieven waarmee persoonlijkheid zich laat zien is dan ook mijn voornaamste bron van inspiratie. 

Nu de aannames, de denkbewegingen - en beelden, in ieder geval verkennend aan bod zijn gekomen, stel ik voor dat we een verdere duik nemen in het proces van persoonlijke ontwikkeling en de rol van coaching hierbij.

Startpunt coaching: waarom?

Waarom overweeg jíj coaching, wat maakt dat je ontwikkelwensen hebt, hoezo wil je veranderen, wat brengt je hier en wat brengt je verder? En hoe ver ben je eigenlijk al?

 Een wens tot ontwikkeling kan samengaan met positieve, prettige emoties, met nieuwsgierigheid, een toekomstbeeld, leergierigheid, met verbazing, verwondering en is niet zelden vol van liefde. Je kan wellicht niet wachten en stuitert van motivatie!

Desalniettemin valt de aanleiding tot coaching, therapie of andersoortige persoonlijke begeleiding vaak samen met moeilijke emotionele ervaringen. Zelden is de aanleiding tot een coachingstraject 'dat je je zo ontzettend goed voelt', tenzij deze gevoelens je zorgen baren. Daarnaast sluiten positieve emoties zoals boven benoemd de ervaring van moeilijke, lastige emoties niet uit.

De aanleiding tot coaching is abstract tevens te begrijpen als een ervaren 'toename van complexiteit (dit hoeft uiteraard niet letterlijk zo benoemd te worden) en een ervaren gemis aan effectieve, zorgzame omgang met deze toegenomen complexiteit. Je voelt je wellicht overrompeld, onzeker, minder zeker van jezelf, wie je bent, wat je kan, hoe je met de uitdagingen om kan gaan.

 De complexiteit kan praktisch ontstaan zijn, waargenomen worden -  je hebt promotie gehad op je werk en je weet niet goed hoe je de taken die je nu hebt op een constructieve manier kan organiseren -  tegelijkertijd kan deze praktische dimensie samengaan met emotionele ervaringen: je voelt stress, spanning, faalangst en hebt een neiging jezelf terug te trekken, bijvoorbeeld. Anders gezegd: toegenomen complexiteit gaat op ervaringsniveau niet zelden samen met, kun je herkennen aan toenemende emotionele intensiteit. Emotionele intensiteit kan je als positief ervaren - oeh! Spannend, een nieuwe uitdaging, ik ben benieuwd!- en ook als negatief-ongewenst - help! Hoe krijg ik dit nu goed voor elkaar?!

Complexiteit kan ook toenemen als je een dierbare verliest: een gebeurtenis met mogelijk hooggevoelige impact. Er kunnen praktische uitdagingen ontstaan, wellicht word je plots gevraagd veel vrij ingewikkelde zaken te regelen waar je geen eerdere kennis of ervaring mee hebt. Complexiteit bij verlies van een dierbare neemt, belangrijker nog wel, vaak ook emotioneel toe: wat voel je bij en als verlies,  hoe krijgt je zingeving en hoe krijgen je motivaties betekenis in het licht van dit verlies, van deze verliesgevoelens? Mogelijk heb je nog niet eerder verlies zo bewust ervaren, of ervaar je dat je zogezegd aan de emoties overgeleverd bent ( 'je bent het verlies') en hebben deze emotionele veranderingen ook een impact op je dierbare relaties en je werkfocus.  Dat wat voorheen van groots belang leek, krijgt vanuit deze verlieservaringen mogelijk een veel lagere prioriteit. Gegeven dat verliesgevoelens intense relatiegevoelens zijn, kunnen deze ervaringen op verschillende gebieden van je leven van invloed zijn.

Globaal kan complexiteit ook toenemen, in een mensenleven, omdat je deel gaat uitmaken van meerdere, bredere sociale cirkels: na je schooltijd ga je ook werken, je hebt vrienden van school en je hebt collega's, je hebt een opleiding gedaan, maar je leert ook via de praktijk, je bent naast kind wellicht ook zélf ouder. Je krijgt meerdere sociale rollen, en de vraag rijst mogelijk: hoe deze rollen te combineren, zíjn deze te combineren, welke rol voelt goed? De mogelijke tegenstrijdigheid die je zou kunnen ervaren als je de verschillende rollen met elkaar vergelijkt, kunnen samengaan met gevoelens van zelfafwijzing, intense onzekerheid over wie je nu écht, écht bent.

Complexiteit neemt wellicht ook toe als je kennis maakt met andere denkbeelden, mensbeelden, wereldbeelden dan die waar je van jongs af aan mee bekend bent. Je merkt wellicht overlap op tussen de wereldbeelden, en voelt zelf wellicht frictie bij de wederkerige uitsluitsel van aannames of waarden. Je ontmoet misschien iemand of iemanden die jóuw aannames direct bevragen en eerder samenvallen met je directe, nabije omgeving voelt nu meer als, duid je eerder als los schudden, afwijken, anders zijn, disidentificatie of buitengesloten worden. De nieuwe werelden die voor je opengaan, trekken je aandacht, je nieuwsgierigheid en avontuurzin. Tegelijkertijd ben je afhankelijk van en verbonden met je eerdere overtuigingen en sociale omgeving. Je kunt je als het ware heen en weer getrokken voelen tussen de welhaast uitwisselbare opties, gepaard gaand met ambivalentie in je gedrag, uitingen, keuzes en acties. Deze toegenomen complexiteit brengt dus sociaal/emotionele uitdagingen met zich mee: tot hoever pas jij je aan, wat is 'meer jezelf', en wat is aanpassen eigenlijk?

Misschien nog wel belangrijker: hoe pas je je positief aan aan jezelf, ín de wereld en ín verbinding?

Samenvattend, is telkens de vraag dat en hoe de toegenomen complexiteit op emotioneel niveau, ervaringsgericht, aanvoelt, je in beweging brengt of je verstart. Hoe herken je, hoe reageer je op en hoe ga je om met toegenomen complexiteit?

De reactie op en de omgang met kan je herkennen aan interne of externe conflicten: aan de oppervlakte wellicht zichtbaar als emoties, intern voelbaar als gevoelens of herkenbaar aan gedachtestromen of zorgen. Interne en externe conflicten bestaan niet zelden tegelijkertijd: wel verschilt de mate waarin een persoon bewust interne conflicten opmerkt, via emoties, gevoelens, gedachten, neigingen, patronen.

 Redelijk waarschijnlijk spreek je zelf niet in termen van 'toename of afname van complexiteit' als je nagaat waar en hoe je huidig vastloopt of verder wilt groeien: de kans is groter dat je wellicht spreekt in termen als "wat een gedoe", "dit is lastig" of "ik heb een conflict met mijn baas, hij luistert niet naar mij en waardeert mijn visie niet". Uit dergelijke emotionele ervaringen (bijvoorbeeld op te merken via signaalwoorden als "lastig"), ervaren moeite in de omgang met uitdagingen ("een gedoe") en externe conflicten kán een ontwikkelwens ontstaan c.q. deze kunnen samengaan met een bewust ervaren ontwikkelwens. Je ervaart in dit geval dat jíj een verandering wil realiseren.

Andere voorbeelden -  welke in de onderstaande alinea's nog uitgebreider worden gegeven -  van dergelijke conflicten bestaan bijvoorbeeld op:

  • Sociaal-relationeel niveau: er doen zich terugkerende ruzies met je partner voor, je verlangt naar begrip en spiegeling, je weet niet of je verder wil met bepaalde vriendschappen
  • Emotioneel: je hebt een indrukwekkende ervaring meegemaakt, mogelijk een traumatiserende ervaring als misbruik, fysiek geweld of emotioneel geweld, en sindsdien merk je dat je veel stress ervaart, risico vermijdt, anders in het leven staat, al weet je niet precies hóe. Je voelt je onzeker. Wellicht voel je de behoefte om uit te zoeken wat de ervaring voor jou betekent. Je worstelt misschien met sterke stress en je positieve groei wordt geremd door de gedragingen en neigingen die op stressmanagement gericht zijn. Dit kan een verslaving zijn, maar ook een terugkerend patroon in belangrijke relaties.
  • Werkgerelateerd: elke twee jaar verander je van werkplek, en je blijft chronisch ontevreden, vaak verveeld of voelt je ongezien in je kwaliteiten, al weet je niet precies wat deze zijn en hoe deze te presenteren.

Bovenstaande voorbeeld laten kernschetsend zien welke conflicten aanleiding kunnen zijn tot een ervaren 'wil tot anders', te midden van toenemende complexiteit en emotionele intensiteit. Een wil tot anders die gaandeweg kan transformeren in een ervaring van ontwikkeling en positieve groei. Een wil tot verandering waarin je positief gelooft, voelbaar als een wil en kunde tot ontwikkeling.

In een coachingstraject en zo mogelijk ook voorafgaand aan een coachingstraject, zijn er waarschijnlijk een of enkele onderzoeksvragen en kenmerkende ervaringen die volgens jou (of volgens ons beide) motivatie tot en referentie voor persoonlijke ontwikkeling zijn. Onder volgt een korte lijst met voorbeelden, waarvan sommige meer of minder aansluitend bij de bovenstaande conflicten, en de beschreven toename van complexiteit.

De lijst heb ik onder andere gebaseerd op mijn professionele en persoonlijke ervaring:

  • Hoe geef ik directer en beter uiting aan de waarden die ik wil nastreven zonder mijn omgeving hierbij te benadelen?
  •  Ben jij bijzonder sfeergevoelig en deel jij je sociale inzichten daarom liever op onconventionele afstand? 
  • Hoe stel ik grenzen en hoe weet ik wat mijn persoonlijke grenzen en wensen zijn? Wat zijn grenzen überhaupt en hoe hangen ze samen met wensen?
  •  Is reflecteren voor jou gelijkaardig aan ervaren, denk je veel, snel, diep en volgens derden soms onnavolgbaar?
  • Ik heb een haat-liefde-relatie met perfectionisme. Het is alles of niets. Is dat een noodlot of is er een gulden middenweg? 
  • Wie ben ik? Ik voel van alles, wil buitenmatig veel, maar ik dóe daar niets mee. Hoe weet ik zeker wat ik wil en wie ik ben?
  • Ik heb de indruk zoveel mee te bewegen met anderen dat ik met mezelf uit de hand loop!
  • Nu dat ik weet wat ik kan en wie ik ben, wil ik van mijn ingesleten denkpatronen af. Hoe ontwikkel en ontdek ik een geloofwaardig en positief zelfbeeld dat standhoudt? 
  • Eindeloos mijmer ik over de toekomst, ik bezin mij radeloos op de mogelijkheden die volgens derden voor het oprapen liggen, ik eindig met een gevoel van machteloosheid. Hoe buig ik belemmerende angsten en twijfels om tot motiverende zelfinzichten? 
  • (Hoe) kan ik praktisch vormgeven aan mijn idealistische drijfveren?
  •  Zijn innerlijke conflicten een vanzelfsprekend kenmerk van je innerlijk beleven en leef je sinds jaar en dag in tweestrijd? 
  • Ik ben geneigd mezelf volledig in een omgeving op te laten gaan. Ik verlies mezelf zowel in contacten, pas mezelf rigoureus aan als dat ik mij volledig op een interesse kan storten.
  •  Zwem je geregeld tegen je eigen golfslagen in en wil je graag met jezelf mee bewegen?

Niet zelden herkennen lezers meer dan één van bovenstaande vragen en ervaringen. Op vergelijkbare wijze wordt er regelmatig meer dan één conflict begrepen als bevestiging van persoonlijk falen. Potentieeldenken en risicoverbeelding kunnen slechts enkele emotionele spanningen van elkaar verwijderd zijn.

Het loont om naar de samenhang tussen onderzoeksvragen en conflicten te kijken, mede hierdoor kan een synthese zichtbaar én voelbaar worden tussen eindeloos veel te onderscheiden analyses: dat is een andere manier van beschrijven dat je leert omgaan met toegenomen complexiteit, jezelf er toe kan verhouden zonder gevoelsmatig en zo verbeeld 'uit elkaar te vallen', van verdeeldheid en onder grote stress nieuwe uitdagingen te vermijden.

De emotionele equivalent van samenhang is een ervaren continuïteit, zingeving, positief geloof in jezelf (je bent goed en mooi zoals je bént) en vertrouwen in je ontwikkelcapaciteiten. De emotionele equivalent is kortweg gezegd een gevoel van en behoud van 'een-zijn', onderwijl je onzekerheid toelaat in je leven.

Samenhang kun je op verscheidende wijze erkennen en herkennen. Dat wat professioneel frictie oproept, houdt vaak verband met de neigingen, zijnsovertuigingen en gedragspatronen die je persoonlijk-emotioneel kent, bijvoorbeeld. Door binnen een traject onder andere oog te hebben voor de rol van emoties en gevoelens, wordt ook het procesmatig, contextafhankelijk, systemisch, en voortgaand ontvouwen van ontwikkeling voelbaar, begrijpelijk, zichtbaar en herkenbaar. Met andere woorden: er ontstaat een samenhang tussen onderzoeksvragen - je ziet verbanden tussen werkgerelateerde conflicten en uitdagingen op liefdesgebied, bijvoorbeeld - en ontwikkeling wordt mede vanwege het wáárnemen van de patronen verder waar gemaakt. Het voelen van de patronen is daarbij een belangrijk kompas: het in contact staan met jezelf, die je tenslotte overal mee naar toe neemt, bied je de mogelijkheid tijdig bij te sturen en om te gaan met in ontwikkeling zijnde conflicten en uitdagingen.

Tegenstrijdigheden in gedrag, in meningen, in keuzes kunnen emotioneel begrepen een (ontwikkel) logica laten zien die werelden op begripsniveau en omgangsniveau opdoet. Binnen de coachingstrajecten van ALOC betekent dit primair de binnenwereld die toegankelijker wordt van waaruit gaandeweg een brug ontstaat tussen ogenschijnlijk volledig te onderscheiden uitdagingen, behoeften, onderzoeksvragen en conflicten.

Het zien van samenhang vraagt een zekere mate van creativiteit, patroonherkenning, open staan voor de immense rijkheid aan verbindingen die mens-zijn, in de wereld zijn, universeel zijn impliceren. Oefeningen, literatuurtips, intensieve sessies: dit is een greep uit de werkvormen die we binnen coaching aanspreken om de samenhang en gewenste ontwikkeling te realiseren.

Samenhang zie je en ontstaat mede door fysiek-bewust contact te maken met emoties. Emoties spelen een cruciale rol in het kunnen stellen van prioriteiten en besluitvorming. Wie bijvoorbeeld verreikend denkt, en zichzelf als het ware heen en weer getrokken voelt tussen uitwisselbare opties, opties die zich op een zelfde niveau van waardering bevinden, heeft er zeker baat bij om op verschillende niveaus van ervaring en betekenisgeving nader te kennis te maken met zijn of haar rijkgeschakeerde, 'diepe' gevoelswereld. Door aandacht en zorg te hebben voor emoties en gevoelens, worden de fysieke, emotionele, cognitieve en sociale signalen die informatie geven over persoonlijke belangen en verlangens leesbaar, toepasbaar. Je weet wat je wilt, je doet wat je wilt, je communiceert over wat je voelt. Dat is dus ook héél praktisch van belang.

Samenhang zie je en ontstaat tevens door mentaal onderzoekend gevoelens te leren onderscheiden, verwoorden en te delen, middels het omvangrijke hier en nu van de kalmerende, bewuste ademhaling, door je denken zélf als het ware te leren waarnemen, en door emotionele ontwikkeling ook als een creatief, speels, vrijmakend proces te gaan ervaren. En, niet onbelangrijk en bovenstaand met andere woorden reeds benadrukt: Je bent zelf, in en met déze wereld, de samenhang. De samenhang en de verbinding die je wellicht wilt voelen, misschien herkenbaar als 'verveling', ís er al. In essentie is het soms zo ontzettend lastig dat het onmogelijk is om buiten deze verbinding om te kunnen (over)leven. Tegelijkertijd is de verbinding zelf de bron voor allerlei positieve, fijne, prettige, zinvolle ontwikkelingen.

Zoals beschreven staat binnen een traject vaak de ervaring van, herkenning van en omgang met emoties centraal. Emotionele realiteit(en) zijn een belangrijk aandachtsgebied binnen de intensieve coachingstrajecten van ALOC. Emotie zou je kunnen zien als de motor achter ontwikkeling, als (in) beweging (zijn). Daarnaast voel je middels emotie wat jouw uniek maakt (dit wil ik! Dit is voor mij belangrijk) en is emotie tegelijkertijd dé verbinding tot je (sociale) omgeving. De ogenschijnlijke paradox - emotie die uniek is en emotie die verbindend en overeenstemmend (of niet) is - maakt emotie ook een krachtig inzicht tot de al benoemde samenhang.

Er zijn echter veel verscheidende menselijke ontwikkellijnen, die samenhang vertonen maar niet overlappen, gelijkaardig aan de eerder benoemde onderzoeksvragen. 

Ik poog het proces van persoonlijke ontwikkeling juist vanuit de samenhang tussen verscheidende, individueel meer of minder relevante onderzoeksvragen, conflicten, ontwikkellijnen, lagen en uitdagingen te begrijpen. Deze samenhang biedt vanuit het individu ook de mogelijkheid diens relatie tot de omgeving intensief te betrekken bij de coaching én innerlijke waarheden te herkennen en erkennen. Zodoende streef ik ernaar om essenties en patronen te zien, te delen, te bespreken en te ervaren die zowel (de) ruimte opzoeken en creëren voor persoonlijke ervaring en betekenisgeving, als licht schijnt op belangrijke, verbindende en inzichtelijke overeenkomsten, dat wat 'ons' samenbrengt en verder brengt. Dat wat ónze samenhang is, zogezegd. In eerste instantie klinkt dit mogelijk zeer ingewikkeld, op den duur wordt de complexiteit op eigenwijze manier herkenbaar en gaandeweg wordt de eenvoud voorstelbaar, voelbaar, leefbaar en deelbaar.

Om deze grote complexiteit op inhoudelijk-begripsniveau effectief te hanteren, maken we tijdens een coachingstraject zowel gebruik van oefeningen en intensieve sessies, als van meta-theorie en ontwikkelingstheorieën. Een belangrijke inspiratiebron en vormgever van mijn begrip en benadering van persoonlijke ontwikkeling, is de theorie van positieve desintegratie, zoals eerder genoemd. Op deze website is er een specifieke pagina aan gewijd, en in verdiepingssessies en via lezingen kun je tevens je verder verdiepen in deze ontwikkeltheorie. Onder Lees meer (zie beneden) tref je verder een toelichting op de inhoudelijke vormgeving van coaching en mijn benadering, met enkele inspiratiebronnen en zogeheten leermeesters. Ik maak gebruik van een conceptueel 'framework' om ontwikkeling te begrijpen en mijn ervaring leert dat coachees het prettig vinden zich te verdiepen in dit framework, als deel uitmakend van hun persoonlijke ontwikkeling en de coaching. Tenslotte is wat zij leren ook vaak en goed toepasbaar op werkgebied of in relaties, zo biedt deze complexiteit gaandeweg ook veel invalshoeken voor begrip van en voor uitdagingen die zich op die gebieden voordoen.

We vetrekken bij een coachingstraject vanuit je huidige onderzoeksvragen en de ontwikkeling die je actueel doormaakt. We bevragen dus waar je nu staat en hoe je nu conflicten ervaart, daar betekenis aan geeft en hoe je ermee omgaat. Zo passen we het traject aan op wat nu ís: ieder persoon laat daarin ook unieke eigen patronen en groeidynamiek zien (wat niet weghaalt dat bepaalde oefeningen en inzichten binnen vrijwel elk traject aan bod komen).

Coaching is met name een stimulans tot positieve erkenning en herkenning van jezelf en je omgeving, van je interne en externe leefomgeving. In de vormgeving van de coaching streef ik daarbij naar positief-kritische bewustwording, en een opbouwende, aanmoedigende wisselwerking.

Zoals je wellicht al teruggelezen hebt, verschillen de begripswijzen van de motivaties tot gerichte persoonlijke ontwikkeling. Door mjn bril bekeken, hangen veel conflicten nauw samen met emotieregulatie. Wellicht richt jouw perspectief zich met name op ontstane patronen op gedragsniveau. Door verschillende perspectieven te spiegelen aan elkaar, de verbanden te zien en de verfijning van ieders begripswijze wederkerig te ervaren, ontstaat tevens mooie verdieping, begrip en samenhang ('verbinding') en wellicht een goed gesprek! Het fascineert mij intens hoe verschillend individuen betekenis geven aan ontstane conflicten, en hoe gelijkaardig sommige worstelingen op bijvoorbeeld emotioneel niveau kunnen zijn. Dit haalt niet weg dat de persoonlijke ervaring telkens leidraad is binnen coaching én daarbuiten. Zingevende coaching, zoals deze binnen ALOC wordt opgevat en vormgegeven, heeft expliciet oog voor de persoonlijk waarachtige zingeving en zoekt niet een kant-en-klaar antwoord, strikte methodiek of alleen eliminatie van symptomen.

Daarnaast staan binnen trajecten met regelmaat zeer emotioneel intensieve ervaringen centraal. Het proces van persoonlijke ontwikkeling kan in sensitieve perioden van groei en onder invloed van heftige gebeurtenissen en/of persoonlijk intensieve prikkelbaarheid, samengaan met een veeltal aan verscheidende klachten, en soms echt prangende negatieve emoties, van paniek, frustrerend hoeveelheid frustraties tot aan beangstigende afwezigheid van ervaren contact met jezelf en/of de omgeving.

Tot hier een globale introductie van de doelen, onderzoeksvragen en vormgeving van coaching: het is tijd voor méér emotie ;-).

Onderstaand ga ik verder in op deze emotionele ervaringen,  waarbij ik de emotionele groeidynamiek min of meer beschrijvend benader, opdat je al lezend reeds een indruk, of zelfs ervaring, van ontwikkeling hebt en krijgt. Ik nodig je uit jouw ervaringen hieraan te spiegelen, ook om ándere ervaringen of verfijningen te delen (bijvoorbeeld via de contacpagina). Verderop ga ik nader in op het ontwikkelproces en globaal omschrijvend het (gedeeltelijke) proces van positieve desintegratie.

Een wil tot ánders en emotionele ervaringen, realiteiten

Een wil tot verandering, zo vatten we het althans samen, is het startpunt van een intensief coachingstraject. De uitingsvorm en ervaring van deze wil is zeer divers en hoogstpersoonlijk. De aanleiding voor coaching wordt door ieder persoon anders benaderd, begrepen, gesitueerd en gedefinieerd. Om dit creatief en emotioneel 'beladen' te illustreren, anders dan voorgaande meer abstraherende introductie,  schreef ik een stukje over de in praktijk vaak 'bol van paradoxen staande' wil tot verandering. Als volgt:

Je Wil(t)

Je wilt veranderen máárr je wilt ook een beetje hetzelfde blijven. Je wilt vooral hetzelfde blijven en slechts de oplopende emoties en gevoelens temperen. Je zou je gevoel willen delen, maar het overweldigt je. Je gevoel vermenigvuldigt als je het deelt. Je wilt écht jezelf zijn én voelt je veilig onzichtbaar. Je wilt begrepen worden maar je begrijpt jezelf niet.  Je wilt de vastzittende fricties, de tegenstrijdige gedachten, de miskennende keuzes, die fysiek voelbaar verstorend zijn, ontwarren, er uit strekken, losschudden, van je af zetten, chronisch ontleden. Je wilt genoegen nemen met wat er ís. Je wilt vooruit maar niet achter die best stevig in elkaar gemetselde muur vandaan. Je loopt achter jezelf aan en je wilt voorbeeldig zijn voor anderen. 

Bewustwording is wild aantrekkelijk, bewustzijn is met slag en stoot te verdragen en je gaat al enige jaren verwilderd aan de slag met het thema bewustzijn, jezelf afvragend hoe bewust je dit allemaal hebt opgepakt, aangepakt en vormgegeven.

Je wilt je bewustzijn van wie je bent, hoe jij je verhoudt tot je omgeving, je wilt weten wat te denken over jouw denken.

Je wilt jouw plaats in jouw omgeving bewust leven, waardevol bijdragen aan positieve ontwikkelingen, oog hebben voor het nodige beheer en behoud, maar je wilt jouw vrijheid slechts mondjesmaat beperken.

Je wilt ontzettend intens helemaal niets. Je weet niet hoe deze Wil met een dikke, bedrukkende W te verenigen met álle andere wil-len die je hebt.

Je klapt dicht zodra je open wilt zijn, je klapt uit de school zodra je geraakt bent. Je hebt -tig argumenten, je hebt meningen in overvloed, maar je wilt niet kwetsen en je wilt niet toegeven.

Je voelt overal wel wat voor, en nergens ben je van overtuigd. Je gelooft in je twijfels. Je hakt elke dag knopen door en je zou eens geen Wil willen.

Je wilt progressie van enigerlei soort en voelt je stuitend stilstaan. Je bent anders geworden maar je grote Wil loopt achter de voor anderen glasheldere feiten aan en je kan jezelf amper bijbenen. Je wilt waarmaken wat je tegelijkertijd niet wilt.

Je weet niet zeker of je 'je wil' met of zonder een -t schrijft en wordt van deze vraag alleen al kribbig. Is jouw wil voldoende zelfstandig, vraag je je af.

Je weet niet wat je wilt, je weet niet zeker wat je wilt, wie je bent, je weet wat er in je omgaat maar niet wat er voor oké doorgaat.

Je weet zeker wat je wilt, je wil baant zich echter geen weg buiten je om, van je wil geen teken van tastbaar leven.

Het wankelt in je, het rommelt van binnen en je verkrampt, je wikt en je weegt, je wordt gevoelsmatig omver geblazen of je komt in geen mogelijkheid tot beweging.

Je wordt gierend gek van jezelf maar je zal het er toch mee moeten doen. Je wilt méér maar geen idee wát of waarvan. Je weet niet of jij wel wilt wat anderen zo graag willen, je wil liefhebben én vrij willen.

Je wilt meer stilte, éérst stilte en dan weer willen. 

Je wilt de hele wereld veranderen maar zal zelf niet achter kunnen blijven.

Je wilt Acceptatie, Authenticiteit, Autonomie en streeft naar Compassie, maar je Wil ligt met jouw waarden in de clinch.

Je wilt veel, vindt weinig, zoekt gretig en raakt uitgeput.

Je wilt ánders en je bent gehecht aan ánders. Je voelt een verandernood maar van veranderkunst heb je geen weet. 

Je wilt heel graag leren stilstaan. Heeel graag.

Je wilt wegrennen en blijkt juist dan op het volgende conflict af te stevenen...

Je bent volop in beweging, van binnen. Je wilt graag meer weten over jezelf, over anderen, over hoe om te gaan met alle beweging die je ervaring, jouw denken, je dierbare relaties en jouw leven rijk zijn.

Ontwikkelen vind je wellicht een gewichtige term, verandering klinkt echter zeer wenselijk, je wilt er (wéér) voor gaan. Zeer wenselijk, soms letterlijk, want je vermoedt de nodige hobbels te moeten nemen, hobbels die je kundig hebt ontweken of hobbels die je deskundig hebt gesmeed, en die je niet zomaar loslaat. Je veranderwens kenmerkt zich door tegenstrijdigheden, dat geef je ondertussen gerieflijk toe. Bereid om jezelf te serieus te nemen, heb je de behoefte om weer te kunnen lachen om en met jezelf. Je wilt graag jouw visie delen, jouw talenten ontwikkelen, zin geven aan je doen en aan je laten.

Je herkent jezelf min of meer, volledig of genuanceerd, overtuigd of met enige weerstand, in bovenstaande omschrijvingen en bent nieuwsgierig geworden naar het vervolg.

Kortom, je hebt een al dan niet heldere wil tot verandering, en je overweegt coaching.

Je Wil(t ,) een hoop, die als een onmetelijk hoge berg kan voelen

Bovenstaande introductie gaf een inkijkje in de diversiteit aan en complexiteit van motivaties tot gerichte persoonlijke ontwikkeling. De vraagstelling, de conflicten en de onderzoeksvragen kunnen individueel sterk verschillen, en zelfs diep tegenstrijdig lijken. Deze tegenstrijdigheid is naast boeiend, mogelijk emotioneel belastend en 'eisend'. Maar ook waardevol leerzaam!

Enerzijds is het belangrijk de individualiteit van jouw ontwikkelwens te borgen en te bevragen, de persoonlijke betekenisgeving aan de conflicten centraal te stellen. Anderzijds is het evenzo van belang om oog te hebben voor de overeenkomsten en de patronen in het ontstaan van, begrijpen van en omgaan met innerlijke conflicten: dit werd in de vorige alinea aangestipt middels de term 'samenhang'. Verschillende dimensies van menselijk bestaan, en vele verschillende stromingen binnen de psychologie, filosofie, en kunst komen in een intensief coachingstraject aan bod. Jouw persoonlijke ervaring en betekenisgeving zijn leidraad én je bent verbonden met en deel van een groter geheel, van een groter systeem. Middels en 'in' deze verbintenis (fysiek, emotioneel, sociaal, spiritueel, maatschappelijk, relationeel, werkgerelateerd..) vinden de gerichte vraag naar begrip van persoonlijke conflicten en de wil tot verandering gaandeweg een vanzelfsprekend antwoord en spontane realisatie. Zoals dat nu ook het geval is, en je tegelijkertijd een wens tot anders of een weerstand ervaart.

Karakteristiek kenmerkend voor wensen tot persoonlijke ontwikkeling is dat "er iets anders moet", dat je op één of andere gebieden in je leven (terugkerend) merkt vast te lopen. Mogelijk dis-identificeer je je momenteel en deels met wie je bent, wat je doet, hoe je duidt, hoe en wat je durft. Je hebt wellicht een idee van wat je zou willen, en dat stemt niet overeen met wat ís, naar jouw beleving. Je voelt wellicht ontevredenheid, of zelfs wanhoop en ontreddering.

Het kan evengoed zijn dat je ervaart dat het anders kán, je hierin gelooft maar je nog te onzeker voelt om bepaalde stappen te nemen en je niet zeker weet wat nu de beste vervolgstappen zijn.  Je bent onzeker, en voelt dit als kern-bevestiging van niet goed genoeg zijn, bijvoorbeeld.

Wellicht voel je je niet prettig samenvallen met de omgeving, zogezegd, ervaar je dat "het systeem niet deugt". Mogelijk bots je met een werkgever, ervaar je relatieconflicten. De wens tot verandering wordt dan gevoelsmatig met name ingegeven door een botsing met iets "buiten" jezelf, wat vervolgens wel consequenties heeft binnenin jezelf : soms is dit botsen (zogezegd) voelbaar als, herkenbaar aan, af te leiden van psycho-somatische klachten.

Kenmerkend voor deze ervaring van 'botsen met iets buiten jezelf om' zijn frustraties, irritaties, boosheid, machteloosheid en niet altijd bewuste angst. Ook staat de persoonlijke overtuiging geen invloed uit te kunnen oefenen dan mogelijk centraal: machteloosheid, gemis aan solide autonomie, en een gevoel van falen dat mogelijk overschaduwd wordt door boosheid. Je vindt bijvoorbeeld véél, maar je voelt naar je bevindingen minder goed aan wat jij nu écht wilt. Je bent boos, verontwaardigd, legt de oorzaak van je ervaring wellicht bij een ander, bij iets anders, en dan weer helemaal in jouw handen, waarop je schuld - en schaamtegevoelens richting je omgeving voelt, en ontwikkelt na loop van tijd een terugtrekpatroon of een neiging tot overcompenseren middels prestaties. Je ontwikkelt op den duur wellicht een toenader-en-verwijder patroon, dan wel een neiging tot stilzwijgen en emotioneel afsluiten. Deze ontwikkelingen hebben invloed op je relaties en/of worden vaak als eerste zichtbaar op sociaal-relationeel niveau, al is het conflict soms ook zichtbaar als 'concentratieprobleem', 'conflict met werkgever', of (bijvoorbeeld) 'algehele gevoelens van zinloosheid'.

Doorgaans start een persoon coaching bij een reeds bestaande zelf-bevraging en naar binnen gerichte vraag en onderzoek. Mogelijk heb je een sterke overtuiging dat je als persoon zelf de verandering 'in handen hebt', al hoeft nog niet duidelijk te zijn wat het "binnenin" is dat je als verstorend ervaart of welke ontwikkeling je wenst en hoe je deze realiseert. Dit laatste kan dan samen gaan met zelfafwijzing, wederom het gevoel te falen of de angst om jezelf écht, écht, écht te laten zien en volmondig en middels acties JA te zeggen tegen dat wat jou aan het hart gaat.

Ook als je het heft in eigen handen voelt, kun je boos zijn. Verontwaardigd, gekwetst. Je voelt je wellicht niet gezien of serieus genomen. Tegelijkertijd voel je mogelijkerwijs dat niemand anders de verantwoordelijkheid neemt voor jouw ervaring en wil je allergraagst werken aan de bestaande conflicten.

Is zelf-bevraging het startpunt van coaching, dan gaat zelfbewustzijn niet zelden samen met zelfafwijzing. Zelfafwijzing is een manier geworden, zou je kunnen zeggen, om met moeilijke emoties om te gaan, of om aansluiting te voelen daar waar je geen spiegeling ervaart. Misschien vóel je middels schaamte en schuldgevoelens de relaties in je leven, en voel je ook de wens om op een andere wijze in het leven te staan, op een andere wijze gemotiveerd te zijn en een andere kwaliteit van relaties te ervaren.

Zelfafwijzing staat dan als het ware voorop in de actuele beleving, duiding en worsteling. In de praktijk zijn personen bij wie dit speelt vaak nerveus, ervaren faalangsten, trekken zich ook terug, geven vele voorbeelden van persoonlijk falen tijdens een eerste kennismaking.

Zelf-afwijzing hoeft echter niet als zodanig benoemd te worden, maar wordt dan wel gereflecteerd door bijvoorbeeld een expliciete nadruk op persoonlijk tekortschieten in sociale relaties, aanhoudende en ontwrichtende twijfels of het vermijden van werkgerelateerde uitdagingen.

Er is dan wel een duidelijke wens tot anders, al is deze wens vaak wat tegenstrijdig, op ervaringsniveau, en soms komt dit ook tot uiting op gedragsniveau.

Je wilt wellicht zowel af van de actuele situatie als dat er een gehechtheid aan de negativiteit of de conflicten bestaat - je bent, anders gezegd, bekend met neigingen, patronen en omgangsvormen die je jarenlang wellicht een bepaalde mate van veiligheid hebben geboden. Dit maakt een dergelijk startpunt ook potentieel intensief conflictueus. Emoties en fysiek-emotionele ervaringen die hierbij aan de oppervlakte, in het bewustzijn of middels gedrag, besluitvorming en patronen in sociale omgang herkenbaar zijn; ontroostbaar verdriet, onoplosbare irritaties, afwisselende euforie en ontreddering, nervositeit, hoge spanning.

Zowel als de persoon de oorzaak van de gewenste maar uitgebleven verandering bij de omgeving of bij zichzelf legt (of beide), geldt dat er een emotionele realiteit is die tenminste als onprettig wordt ervaren. Hoewel positieve emoties óók aanwezig (kunnen) zijn bij de start van een intensief coachingstraject, vaak worden deze nog 'overschreeuwt' door negatieve, moeilijke emoties. Allen hebben ze een signaalfunctie, een procesmatige betekenis, een functie en zijn ze waardevolle 'informatie' binnen je zelfonderzoek.

Een veranderwens kan gevoelsmatig tevens ingegeven worden door een innerlijk imperatief tot méér. Je hebt ervaren dat 'er meer is' dan wat er naar jouw actuele ervaring waargemaakt wordt op sociaal, praktisch of werkgerelateerd vlak. Je wil je op filosofisch, cognitief, seksueel, spiritueel of emotioneel niveau ontwikkelen. Je voelt je wellicht ongeduldig, gretig, nieuwsgierig, vastberaden of onstuitbaar.

Mogelijk staat deze verkenning van méér willen in het daglicht van een ingrijpende gebeurtenis, recent of al langer geleden. Dit kan een indrukwekkende ontmoeting betreffen of een zich herhalend patroon in de relatiesfeer, op werkgebied of in je gedachtewereld.  Zoals eerder als voorbeeld gegeven, kan het ook zijn dat je een dierbare hebt verloren en in het licht van je ervaring van verliesgevoelens, ook andere relaties, doelen, zingeving veranderend ervaart en betekenis geeft, of er op reageert op veranderende wijze.

Je leerwens kan samenhangen met de verwerking van moeilijke, of althans intensieve, emotionele ervaringen. Je bent mogelijk ontslagen of bent geconfronteerd met een onverwacht uitgestelde promotie, je bent geconfronteerd met ziekte of fysieke beperking, je verwerkt wellicht het einde van een betekenisvolle relatie of botst innerlijk met je maar al te drukke en eisende buitenwereld. Als je gedurende langere tijd een strijd hebt ervaren, je geen passende begeleiding hebt gehad en geen richting voelt in je leven (emoties die vastzitten, angst voor richting, afwijzing van richting), kunnen deze processen samengaan met ervaren zinloosheid. Een existentiële depressie, een nood om zingeving te midden van wat je wellicht als absurde menselijke realiteiten ervaart. Je leerwens kan als een leefwens voelen: hoe, wanneer, met wie en waar toe lééf ik, voel ik dat ik leef?

Ingrijpende gebeurtenissen en ontwikkelingsprocessen waarin telkens emotioneel eisende patronen terugkeren, hebben invloed op jou als persoon, op jouw belevingswereld, op jouw gedrag, op besluitvorming, op je ervaring en herkenning van zingeving.

Je word je wellicht bewust(er) van de invloed die je hebt, de invloed die anderen hebben, mogelijk vóel je deze invloed intens, en vind je deze invloed complex te duiden, complex genuanceerd en ingewikkeld om persoonlijk, hongerig naar spiegeling, te begrijpen en te delen.

Emotioneel ervaar je deze invloed wellicht als belastend. Ben je boos, verdrietig, verward, onzeker over wat er gebeurd is, ben je angstig voor wat je voelt en raak je zo verstrikt in jezelf. De ene emotie gaat met andere in de weer, zo lijkt het, en je voelt je wellicht overgeleverd aan alle invloeden die emoties zijn. Misschien weet je niet precies waarom je voelt wat je voelt en is de relatie tussen wat er gebeurt of gebeurd is en hoe jij je voelt een bron van grote onzekerheid.

Je kunt ook blij worden van alle invloed die je opmerkt en tegelijkertijd gevoelsmatig richting en zin missen. Er gebeurt veel maar het overweldigt je ook. Verbazing en verwondering gaan samen met enthousiasme, maar gek genoeg houd je misschien ook vaak de boot af zodra er kansen ontstaan om je dromen waar te maken, bijvoorbeeld.

 Invloed kun je primair ervaren als invloed van de buitenwereld op jou, of als jouw invloed op de buitenwereld. Je kunt ook in de knel liggen, gevoelsmatig, met de invloeden die je intern richting jezelf ervaart. Je wijst jezelf bijvoorbeeld intensief af en hebt repeterende negatieve gedachten over jezelf, met passende negatieve emoties en gevoelens. De donkere gedachten die je hebt gaan dan samen met zwaarmoedigheid of apathie.

Een negatieve zijnsovertuiging is voelbaar, en misschien zichtbaar in je wereldbeeld, gekozen argumentaties en misschien ook je interesses.

Je bent mogelijk zeer kritisch richting jezelf, wijst je spontane reacties af, reguleert deze intensief tot je er welhaast geen weet meer van hebt, geen contact maakt met een innerlijk kompas, waarvan je je afvraagt of je deze ooit wél had. Je bent mogelijk helemaal niet tevreden met waar je nu staat in je leven, bevind je op een kruispunt in je leven, je hebt een moeilijke gebeurtenis te verwerken en ervaart dat je hier niet sterk genoeg mee om gaat. Of je vindt dat je nu toch eens verder moet met je leven en het verleden wilt of zelfs moet laten voor wat het is, maar je blijft piekeren over je persoonlijke ontwikkelingsgeschiedenis en je hebt geen helder toekomstbeeld.

Je wilt weten wie je bent, waarom je hier bent, welke zin er aan leven is, hoe je jouw zin onderscheidt van andermans.

Of je ervaart de buitenwereld als confronterend intens en voelt je desalniettemin sterk aangetrokken tot externe prikkels, samengaand met een intens verlangen tot méér, en tot richting, zingeving.

De emotionele dimensie van sociaal, intellectueel, praktisch of creatief vastlopen is wellicht herkenbaar voor je als en aan plotse huilbuien, woede aanvallen, verstorende geïrriteerdheid of verlammende faalangsten en beschamende hoeveelheden schaamte. 

Aan de emotionele oppervlakte is je wil tot verandering herkenbaar en verbonden aan de terugkerende emotionele patronen (fluctuerend tussen hoge motivaties en diepe de-motivaties), negatieve emoties en daarmee vaak verbonden sociale conflicten. Sociale relaties reflecteren doorgaans veel van de emotionele binnenwereld en conflicten. Je herkent dit mogelijk, en ziet in je dierbare relaties dat jouw wil tot verandering nog altijd vitaal aanwezig is of word je in relationele context structureel bewust van je veranderwens. 

Je wordt geraakt en je raakt. Je bent aangedaan, je staat in verbinding en je voelt je bewogen.  Een innerlijke nood tot verwerking van moeilijke, emotionele ervaringen kan blootleggen dat en welke actuele persoonlijke neigingen, gewoonten, en sociale tendensen bij jou om verandering vragen. Hoe je omgaat met conflicten ervaar je momenteel als beperkend. Je ervaart je huidige omgaan met conflicten als conflicterend.

Er spelen in jouw persoonlijke leven en beleven mogelijk veel veranderingen van waaruit zich een wil onderscheid om te ontwikkelen. Het is ook deze wil zélf die nieuwe veranderingen te weeg brengt. De wil zelf ís een beweging en die wordt steeds voelbaarder. Je voelt dat je leeft maar soms voelt het alsof je wordt geleefd of dat je overleeft.

De wil tot veranderen wordt intenser als patronen in gedrag, gedachten en gevoelsbelevingen als beperkend worden ervaren en een veranderende emotionele, innerlijke organisatie waarneembaar en gewenst wordt. Concreter komt er een moment waarop je mogelijk zegt "Tot hier en niet verder, zoals het nu gaat". 

Wellicht neemt de frustratie toe, wellicht zijn de conflicten aan de sociale oppervlakte waarneembaar als een neiging tot isolatie of vermijding en voorzie je helemaal vast te lopen op maatschappelijk gebied. Mogelijk ervaar je een overheersend gevoel van zinloosheid die een noodzaak aanwakkert om hoe dan ook persoonlijke betekenis te (h)erkennen. Misschien ?schudt? de omgeving je wakker, weliswaar ook onzeker, maar zeker van de nood tot anders.

Impliciet stel je mogelijk de vraag: "Ik verander en hoe ga ik hier op een veranderkundige wijze mee om?" 

Dit kan ook betekenen dat je stelt "Ik voel weinig, ik verander níet, en hoe ga ik hiermee om?" Een nadrukkelijke ervaring van zinloosheid kan een intense wens tot zingeving weerspiegelen.

Aanhoudende innerlijke conflicten zoals bovenstaand beschreven resulteren wellicht in besluiteloosheid, twijfels, verminderd zelfvertrouwen, gevoelens van machteloosheid, verlies van autonomie (of afhoudende ontwikkeling van autonomie), afnemend relationeel geluk.

Op basis van de symptomen, op gedragsniveau, op gevoelsniveau en/of in jouw gedachtewereld, is er mogelijk een of zijn er meerdere diagnoses gesteld door een psycholoog, een psychiater of door jou zelf.

Je herkent je wellicht niet of weinig motiverend in de diagnostiek en blijft 'zoeken' naar begrip voor en van jouw wil tot anders. Of, de geboden zorg is van meerwaarde, maar er blijven klachten bestaan, er ontwikkelen zich wellicht nieuwe klachten. Een deel van je zegt ja tegen de gestelde diagnose, een ander deel voelt zich er ongemakkelijk on-eigen bij. Je wordt blij van de gedeeltelijke herkenning, je wordt ontmoedigd door de blijvende zoektocht.

Anders gezegd, er blijft motivatie tot gerichte persoonlijke ontwikkeling en positief-stimulerende begeleiding levendig in je. Je wilt vooruit en voelt nog steeds of opnieuw een blokkade die je koste wat kost wilt opheffen, bijvoorbeeld.

Intense negatieve emoties kunnen de persoonlijke beleving lange tijd domineren alvorens je besluit op zoek te gaan naar passende begeleiding. Het vinden van passende begeleiding lijkt soms net zo'n ingewikkelde uitdaging als leven in de volle omvang zélf kan zijn. Onbegrip ligt op de loer, wellicht vind je het lastig om te vertrouwen op het proces. Toch is er iets aangewakkerd in je, en is je wil tot verandering zelf ook aan verandering onderhevig.

Een wil tot verandering verandert gaandeweg, door het opdoen van nieuwe ervaringen, in een wil tot ontwikkeling, als ietsepietsie, soms intens veel duidelijker wordt welke doelen en waarden door je worden nagestreefd, als je contact maakt met de motor achter ontwikkeling:  gevoelens en emoties. Als je echt voelt dat jezelf gemotiveerd bent, ook als dit uit een ervaren nood is, en bijvoorbeeld samengaat met paniek en wanhoopgevoelens.

De persoon met de herkende ontwikkelwens, de zelfbewuste 'veranderende' neemt zichzelf in ieder geval méér dan voorheen waar. Dit meer waarnemen is ook voor de persoon die eerder geneigd is naar de gebreken van 'de buitenwereld' te wijzen van belang.

Je zelf wordt meer dan voorheen, of wellicht anders (ook vanuit andere emoties en een veranderend mentaal begrip en waarneming), geobserveerd door jezelf, wat op zichzelf weer kenmerkend is voor de ervaring van het zelf zélf. Vanuit zelfbewustzijn neemt je interesse tot of motivatie voor een coachingstraject, als voorbeeld van bron voor gerichte persoonlijke ontwikkeling, toe.

Je hebt vanuit een of meerdere van bovenstaande ervaringen wellicht besloten om bijvoorbeeld met coaching te starten. Je voelt je zelfbewuster dan voorheen, maar deze ervaring is niet per se prettig en je vraagt je af hoe je constructief om kan gaan met alle prikkels die dit zelfbewustzijn extra met zich mee lijkt te brengen.

Een proces van verandering, van mogelijke positieve desintegratie

Hoe ziet zo'n proces van verandering er globaal omschreven uit? De processen die ik hier beschrijf, kunnen in en middels een coachingstraject plaatsvinden, positief-gestimuleerd worden. Zoals geschreven is coaching (inclusief alle diversiteit waarmee dit vormgegeven wordt) zeker niet de enige vorm van stimulans tot en richten van persoonlijke ontwikkeling. Een omschrijving kan, zo globaal en niet determinerend als ik deze hier nastreef, hoogstens de dynamiek weerspiegelen en de beweging al lezend invoelbaar maken. Ik beschrijf tenslotte niet op gespecialiseerde wijze welke neurologische veranderingen waarneembaar zijn, al kunnen we op basis van bestaande en lopende onderzoeken en de dynamiek zoals verbeeld via de talige dimensie van begrip afleiden dat die er zijn (ook hier is de nuance zinvol, en die laat ik in deze context graag aan de onderzoekers over).

Globaal gesproken ligt de nadruk binnen de trajecten die ALOC aanbiedt, samengevat bekeken, op de persoonlijke, emotionele ontwikkeling. Dit werd bovenstaand reeds toegelicht. De beschrijving van de processen gaan dan ook grotendeels in op de emotionele veranderingen en de bewustwording die kenmerkend is voor persoonlijke ontwikkeling.

Emoties zie ik in die zin als de beste samenvatting van de complexiteit in en van leven. Emotie maakt (het begrijpen van) leven welhaast letterlijk moeilijk maar óók potentieel eenvoudig, mooi, zinvol. Zowel inhoudelijk als op ervaringsniveau.

Tijdens intensief zelfonderzoek en tevens middels een intensief coachingstraject richt je je in eerste instantie naar binnen, als het ware. Je leert om op verscheidende wijzen aandacht (mentaal, emotioneel, sociaal, creatief) en zorg (praktisch, fysiek, emotioneel, sociaal) voor jouw ervaring te hebben. Je leert je wil kennen, zogezegd. Naarmate je steeds gemakkelijker in contact staat met, bewust bent van en gaandeweg een aantal nieuwe omgangsvormen met jezelf en je omgeving hebt gerealiseerd, richt je je aandacht vervolgens weer (meer) naar buiten, waar je in verbinding met je omgeving én met jezelf jouw doelen waarmaakt.  Dit proces 'van binnen naar buiten en andersom' ontvouwt zich reeds continu: in een coachingstraject maak je intensief kennis hiermee, je word je bewust(er) van dit proces, en je leert zogezegd bewust(er) mee te bewegen met deze tendensen. Aandacht voor waar je aandacht aangeeft, leren denken over je denken, je denken zelf waar te nemen zonder deze per se intensief te geloven als zijnde waar, negatieve zijnsovertuigingen vervangen met positief geloof in jezelf: dit zijn allen voorbeelden van nieuw verworven, ontwikkelde omgang met, 'voeling' met, jezelf middels een intensief coachingstraject.

Aandacht naar binnen

Dit 'jezelf waarnemen en gaan ervaren, duiden en bevragen' kan een intens proces zijn. Sommige personen duiden dit als een 'paradigma shift', een proces dat gepaard kan gaan met ondermijning van vele vanzelfsprekendheden - overtuigingen, gevoelens, aannames, gewoonten - waaraan je eerder veel zekerheid aan ontleende. Misschien is bewustwording van deze ontleende zekerheid zelf al een inzicht die je initieel doet wankelen, maar je ook fascineert en opheldert waarom je gevoelsmatig, praktisch, relationeel of anderszins vastliep. Je wordt figuurlijk gesproken en zoals eerder al omschreven 'los geschud' van bestaande, stevige grond.

Dat wat je via opvoeding, via opleidingen en allerlei persoonlijke ervaringen hebt geleerd, kan gaandeweg meer en meer betwijfeld worden, genuanceerd geloofd worden of zelfs vrij rigoureus afgewezen. De essentie is dat je gaat onderzoeken met welke ideeën je prettig, constructief associeert, welke (aan)geleerde emotionele verdediging, omgang met jezelf en je omgeving, nog passend is, voedend is voor je actuele ontwikkelwensen. Vaak betekent dit proces dat je een en ander, soms intens veel, gaat lezen en spreken over je herinneringen. Je persoonlijke ontwikkelingsgeschiedenis krijgt veel aandacht. Je pluist uit, soms ook is dat beangstigend en voelt het tegelijkertijd heel zinvol, hoe je persoonlijke ontwikkelingsgeschiedenis begrepen kan worden. In een intensief coachingstraject kunnen we, dat hoeft niet, bijvoorbeeld aandacht besteden aan jouw levensverhaal, aan bepaalde dynamiek in hechting en dierbare relaties, aan de betekenis die je zelf ervaart en geeft aan je contact met belangrijke derden. We werken daarnaast ook oplossingsgericht, maar dan wel met de telkens terugkerende vraag: wat werkt wel en wat werkt niet voor jou? Waarom is dit zó?

Veranderingen van het zelfbeeld, twijfels over studie, werk, relaties, de algehele zin van leven en de waarde van sommige sociale relaties : bewuste ontwikkeling licht de samenhang tussen verscheidende conflicten, leefgebieden, relaties op. Bewuste ontwikkeling gaat tenslotte ook over zelfbewustzijn en je bent zelf de samenhang, zelf ben je reeds je verbinding tot je omgeving, zogezegd.  Stel dat je een neiging hebt om gerichte vragen naar jouw wensen op een veralgemeniserende wijze te beantwoorden ("Over het algemeen is men het er over een dat....") dan besteden we op creatieve manieren aandacht aan het herkennen en erkennen van jouw specifieke, individuele wensen. Dit kan middels het luisteren, doorvragen en samenvatten, er zijn echter ook veel creatieve oefeneningen, praktische tips en procesmatige veranderingen die allen bijdragen aan het herkennen van wat "goed is zoals het is" (jij) en daarmee in contact staan met wat je (van moment tot moment en vanuit een lange term perspectief, waardegericht) wilt en kunt.

In een ontwikkeltraject zal je bewustzijn op ervaringsniveau mogelijk anders 'voelen' en zich anders manifesteren ( je ervaart veranderende emotionele, cognitieve, of bijvoorbeeld spirituele staten, die eventueel structureler van aard worden). Je begrijpt bewustzijn mogelijk ook anders, intensiever, veelzijdiger, beweeglijker en veranderbaar-der (je gaat bijvoorbeeld denken over denken, jezelf zogezegd waarnemen van een afstand of juist heel nabij, vanuit geïntensiveerd lichaamsbewustzijn). Deze andere bewustzijnsvormen kunnen momentaan zijn, sporadisch, lukraak maar ook frequent, en langzaamaan of vrij spontaan 'volledig anders' zijn.

Zoals met oefeningen in positief waarderend geloof in goed zijn zoals je bent, geldt dat een tijdelijke verandering, tenzij positief-constructief, en onder herhaling, mogelijk structureel wordt.  

Er zit in deze vormen van persoonlijke ontwikkeling vaak een zekere chronologische volgorde, al blijft dit met name een creatief "rotzooierig" proces. Desalniettemin zijn patronen waarneembaar, zoals dat het bijvoorbeeld kan zijn dat je éérst aandacht besteed aan verwerking van moeilijke emotionele ervaringen en mogelijk geblokkeerde emoties, herinneringen uit het verleden, waarna je intensief gaat oefenen met positieve waardering van je kern. Zoals je ook eerst naar binnen toe onderzoekt, en vervolgens weer meer naar buiten toe. Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld paniekklachten. Stel dat je lijdt onder paniekaanvallen, dan zal de zorg en aandacht in eerste instantie ook gaan naar de lichamelijke regulatie van de paniek: je leert fysiek-emotioneel voor jezelf te zorgen. Als je daarbij gaandeweg meer fysieke rust ontwikkelt, dan komen er mogelijk andere aandachtspunten aan bod. Niet zelden wordt er bijvoorbeeld ook aandacht besteed aan  'empowerment', het bekrachtigen van jouw avontuurzin en de durf en moed om te falen en te ontdekken.

De ene verandering zet de andere in beweging

Zoals je leest, kunnen er vele verscheidende thema's en conflicten zorg krijgen binnen persoonlijke ontwikkeling. Daarbij: de ene verandering zet de andere verandering in beweging, en deze periode van intense veranderingen kan op ervaringsniveau samen gaan met veel emotionele fluctuaties en intensiteiten die je soms overvallen of zelfs gevoelsmatig, gedragsmatig en cognitief sterk "ontkrachten". Je leert jezelf tenslotte ook opnieuw kennen, deze ontmoetingen kunnen emotioneel intensief zijn. De motivatie tot het aangaan van een coachingstraject was een wil tot verandering, maar niet per se een wil tot intensivering van emoties en instabiliteit. Emotie is echter de motor van ontwikkeling en de beweging zelf die je als ontwikkeling waarneemt, kwalificeert.  Als het goed is, zet een gerichte persoonlijke ontwikkeling middels een coachingstraject deze gevoelens en emoties ook verder in beweging, brengt je ermee in contact. Wél werken we in een traject ook echt samen, en stemmen we zoals boven reeds aangestipt op basis van je actuele behoeften en conflicten af wat de passende focus is. Onder directe paniekgevoelens spreken we hoogstwaarschijnlijk niet over de moed om te falen, andere zorg heeft dan begrijpelijkerwijs, invoelbaar en voorstelbaar voorrang. Tenslotte is het stellen van prioriteiten, afgaande op wat je voelt en de signalen die je tevens fysiek meekrijgt, een in ieder geval impliciet deel van de doelen.

Gaandeweg zal je innerlijke conflicten die eerder aangestipt werden als motivatie tot o.a.coaching, herkennen als persoonlijke emotionele ervaringen. Je bevraagt bijvoorbeeld hoe je je voelt, waarom je je zo voelt, welke omstandigheden hier een rol bij spelen, wat je voor jezelf kan betekenen als je je rottig voelt. Dit is een veralgemenisering, niet iedereen zal dit als zodanig begrijpen of benaderen, de tendens en trend is echter wel te beschrijven en waar te nemen.

 Vanuit de verwerking van bestaande secundaire emotionele verdedigingen -  bijvoorbeeld hoe je je gedrag, vanuit zelfafwijzing, reguleert via en met als uitkomst schaamte en schuldgevoelens - ontwikkel je inzichten in en begrip van de zelfversterkende kwaliteiten van emoties en cognities. Anders gezegd: je herkent dat je cognitieve lading aan emoties geeft, en andersom, dat emoties cognities een bepaalde intensiteit, betekenis, richting, type sociale verbinding geven. Dit zelfversterkende aspect, leer je meer te gaan hanteren vóór jezelf, in plaats van je te verzetten tegen jezelf, waarmee je jezelf zogezegd 'afbrak'. Je schudt als het ware los van eerdere neigingen en 'organiseert', in samenwerking en via o.a. oefeningen, een vervangende omgang met jezelf, conflicten en je omgeving. Mogelijk was je focus in eerste instantie op behoud van veiligheid vanwege eerdere aangeleerde gedragspatronen en omgangsvormen met moeilijke emotionele ervaringen. Stap voor stap, en soms vrij spontaan of gevoelsmatig ineens, sta je meer open voor mogelijkheden, kun je zorgzaam omgaan met de onzekerheid die inherent is aan vrijheid, weet je hoe om te gaan met toenemende onrust en zorgen.

Emotionele realiteit(en) worden ontdekt, herkend, erkend, betekenis gegeven, verdragen, doorvoeld. Via dit kennis maken met jouw beleving, binnenwereld, lichaam, gedachten.. neemt niet zelden innerlijke instabiliteit initieel of soms (periodiek) toe. Al deze ervaringen leveren namelijk nieuwe 'informatie' op, nieuwe veranderingen, die niet direct een plek hebben, die op ervaringsniveau vooral 'beweging en onzekerheid' betekenen, alvorens er een nieuwe of wezenlijke, voelbare en persoonlijke zin aan te geven (is). De coaching biedt echter ook structuur, spiegeling en handvatten.

Binnen de intensieve coachingstrajecten die ALOC aanbiedt draait het dus om bewustwording van de innerlijke, emotionele, persoonlijke, cognitieve, sensorische, seksuele, intellectuele realiteit(en). Bewustwording kan aangemoedigd worden door te kijken naar gedragspatronen, gedachtespinsels, gevoelsreflecties, door ervaringsgericht te oefenen, door 'uit de comfortzone' te stappen en te kijken wat er gebeurt, te voelen wat er ontstaat. 

De uitdaging bestaat er globaal gesproken in om jouw interne waarheden, waarachtigheden, te gaan (h)erkennen en deze gaandeweg in de verbinding te brengen met de omgeving, met actieve keuzes, in relaties te bewaarheden, in keuzes te leven en ook te accepteren wat niet veranderbaar is of geen verandering vraagt. Als is verandering een onvermijdelijke continuïteit: je bent er zelf bij en onderdeel van.

Waarheden zijn intellectueel-talig of beeldrijk te vertalen en te begrijpen, ze zijn emotioneel echter net zo belangrijk en grondig. Anders gezegd, ze bestaan ook op de fysiek-emotionele dimensie (van ervaren). Tijdens coaching worden persoonlijke waarachtigheden onderzocht, op verscheidende ervaringsniveaus.

Had je eerder wellicht een neiging om je 'geweten' als het ware buiten jezelf om te toetsen, je te beroepen op andermans motivaties en emoties, je aan te passen, en niet zozeer in te voelen wat jij wilt en ervaart, zal je op den duur ook contact gaan maken met je innerlijke kompas, die juist zal gaan bijdragen om compassie als kompas te hanteren.   Dit is een proces vol nuances, al kan het er soms op neer komen, dat je ervaart voor het eerst in je leven néé te zeggen. Hetzelfde kan gelden voor emoties: mogelijk ervaar je op enig moment en binnen bepaalde omstandigheden ineens hoe het is om boos te zijn. Of om overtuigd te zijn van wat écht waar is, volgens jou. Misschien blijkt het allemaal dermate genuanceerd, dat je simpelweg wilt leren om zachtmoedig voor jezelf en anderen te zorgen.

De intensiviteit van dit proces houdt ook verband met de stimulatie die je ervaart, krijgt, opzoekt, wenst, tot diepgaande verwerking van bepaalde stimuli. Stel dat je een neiging had tot terugtrekken zodra je ervoer deel te worden van een sociale strijd, dan zal je in een proces van persoonlijke ontwikkeling mogelijk een andere dynamiek verkiezen, waarop je het conflict wellicht eerst intenser ervaart (je vermijdt het conflict niet), waarna je met deze ervaringen te hebben gehad, integreert wat voor jou de belangrijke ontdekking daarbij is geweest. Een leerproces dus, die gefaciliteerd wordt, mede, omdat je een conflict zogezegd aangaat. Dit betekent niet dat je vanaf dat moment maar blijvend conflicten opzoekt. Gaandeweg zal je juist leren aan te voelen en te begrijpen welke conflicten je wel of niet kiest, welke je wel of niet als ontwikkelgericht ervaart en duidt.

Een ander voorbeeld van een verandering die kan plaatsvinden is dat je opmerkt dat je intellectuele interesses sterk samenhangen met je emotionele prikkelbaarheid. Wellicht dat dit zich zichtbaar en herkenbaar maakt, aan het belang dat je hecht aan waarden als toonaangevend voor keuzes die je beroepsmatig of sociaal-relationeel maakt. Je ontdekt mogelijk dat je alleen daar intellectuele interesse in hebt waar ook het belang van menselijke relatie expliciet bij wordt betrokken. De diepgaande verwerking die ik boven benoemde, gaat dan bijvoorbeeld samen met intense relatiegevoelens bij een conflict. Schaamte en schuld die eerder samengingen met vermijden, leiden er dan gaandeweg toe dat schaamte en schuldgevoelens signaleren wat je echt belangrijk vindt: wat rechtvaardig, nastrevenswaardig volgens jou is. De kwaliteit van het ervaren conflict verandert.

Richtingloze conflicten, die als het ware op een zelfde niveau staan en die 'uitwisselbaar' waren, vaak samengaande met ambivalentie in gedrag, keuzes, emoties, veranderen op den duur in 'verticale' conflicten: Je zal aanvoelen wat meer en wat minder van belang is. Waarden blijken emotioneel gefundeerd, en je lichaam is een heel intelligent systeem, dat je gaat waarderen, verder invoelen, ermee te leren zijn. Zodoende zorg je voor jezelf, ook met het oog op het kunnen maken van keuzes die je waarachtig, juist, goed vindt. Daarbij neemt je tolerantie richting ambiguïteit op sommige gebieden waarschijnlijk toe: afhankelijkheid, onzekerheid, dát wordt gaandeweg minder bedreigend. De afhankelijkheid die inherent aan onvermijdelijke sociale verbinding is, kun je ook gaan ervaren als bron voor creativiteit en vrijheid. 

Een benauwend sociaal bewustzijn en sociale gevoeligheid leiden minder tot overcompensatie in gedrag (zoals acting out of extreem veel verantwoordelijkheid naar je toe trekken). Sociaal bewustzijn gaat samen met zelfreflectie; ze sluiten elkaar niet uit maar staan in wederkerig aanmoedigende verbinding. Ook leer je waarschijnlijk loslaten wat niet samengaat met je écht wenst. Loslaten is daarnaast nodig om essenties te kunnen invoelen, en je liefdevol te hechten, compassievol om te gaan met je omgeving.

Al deze ontwikkelingen, die hier beschrijvend en ook al wel concluderend worden betrokken, laten zien dat je in staat bent tot positieve innerlijke transformatie van wat nu mogelijk nog als onoverkomelijke intense negatieve conflicten worden gezien. Mijn benadering is sterk gericht op een positief stimulerend begrip van en voor conflicten die ook negatief problematiserend begrepen en ingevoeld kúnnen worden. Om eigenaarschap te nemen van en tegelijkertijd, als complex adaptief systeem, open te staan voor je omgeving (met wie je tenslotte sámen leert),vraagt vaak vele kleine en grotere ont-moetingen met je emoties, met je eigen kwetsbaarheid en je capaciteit om jouw eigen lijden te (ver)dragen. De capaciteit om ruimte op te zoeken en niet zozeer een gevulde leegte te bevestigen, zoals een klant dit eens treffend formuleerde. De capaciteit om de leegt die er is, die je wellicht in sociaal contact weleens voelt, te dragen, óók als deze gevuld wordt met moeilijke emotionele ervaringen. Door te leren je er niet tegen te verzetten en de stroom van prikkels ook te laten gaan of creatief te transformeren, alsmede te voelen welke belangen je zelf hebt, word je emotioneel soepeler. Je emotionele conditie neemt toe.

In alle ervaringen en ontwikkelingen, ontstaan netwerk-theoretisch begrepen bepaalde 'noden': steeds meer verwijzingen naar zelfde soort emotionele ervaringen en persoonlijke betekenisgeving. Daar waar de ene verandering de andere verandering zo intens in beweging bracht, zal je gaandeweg meer continuiteit gaan ervaren en de al genoemde samenhang gaan waarnemen en voelen. Dit is een signaal van positieve desintegratie, of integratie. Uiteindelijk blijkt complexiteit dan tegelijkertijd 'heel simpel': dit kan de nodige verbazing en verwondering met zich mee brengen. Ik hoefde slechts in mezelf te geloven!

Ontwikkeling kan en gaat (dus) net zo goed samengaan met positieve, prettige emoties, met nieuwsgierigheid, een toekomstbeeld, leergierigheid, met verbazing, verwondering en is niet zelden vol van liefde.

Je bent bewust van de overvloed aan mogelijkheden (keuzes, o.a.) die je zelf hebt, en tegelijkertijd kun je omgaan met de eventuele onrust, angsten die deze vrijheid kan typeren. Je hebt geleerd je emoties te reguleren op verzorgende manieren.  Het zelfonderzoek heb je verinnerlijkt, en grote kans is er dat je al verwerkend en ontdekkend en 'helend' hebt begrepen en gevoeld wat jouw passie is, wat je waarden zijn, waar je je actief, productief en gezond gezind op gaat richten. Dat je je onderscheidend vermogen gaat ervaren als het verschil dat je voor anderen, in en met je omgeving, kan maken. Dat is ontwikkeling als waarde en doel. Soms blijk je heel veel te lijken op de persoon die je was voorafgaand aan de ontdekking(sreis): je bent jezelf tegengekomen en hebt een vriendschap gesloten.

De uitkomst van alle ervaringen die je opdoet is meer dan de som der delen: persoonlijke ontwikkeling is ook een emergent proces. Tegelijkertijd zal de continuiteit in je ontwikkeling en de samenhang die je gaat herkennen ook samengaan met basale vormen van ervaren zekerheid. Juist die basis die je telkens verzorgt, erkent en waar je bewust mee omgaat, bied je vrijheden voor en in nieuwe avonturen.

In een intensief coachingstraject heeft positief-stimulerende begeleiding een belangrijke rol en het onderling vertrouwen in het proces en elkaar (tussen mij  als coach en jou als coachee) is een belangrijk aspect van de samenwerking. Ik leer ook van jou!

Veranderkundig zíjn

In zekere zin overstijg je gaandeweg (de mogelijk beperkende invloed van wat je figuurlijk zou kunnen beschrijven als) je 'psychologisch type' . Was je eerder emotioneel sterk ambivalent, soms weer écht introvert, dan weer éxtra extravert, zal je opmerken dat je gaandeweg met name emotioneel soepel bent en typeringen contextueel inzicht kunnen bieden maar je kern niet vastleggen. De zekerheid die je eerder zocht in de typering, vertaalt zich naar ontvankelijkheid voor de nuances die je kunt waarnemen als je een typerende bril op zet.

Van onvoorspelbaar, bijvoorbeeld, ontwikkel je richting flexibel, soepel, vloeiend. Je bent jezelf, inclusief je aanpassingsvermogen.

Je ervaart jezelf gaandeweg 'in-wording'.

Dit laatste is belangrijk, omdat de ervaren veranderingen dan ook worden ervaren als mogelijke ontwikkeling. Oftewel, zichzelf als "in-wording" ervaren, biedt perspectief.

De "het moet echt anders" verandert richting een "Er gebeurt van alles en ik ben er nog niet" en dan naar een "Ik weet nog niet precies wat er gaat komen, maar ik kan niet meer terug". De intense emotionele veranderingen krijgen een functie en betekenis in een groter geheel dat weliswaar niet helemaal te overzien is, maar wel voelbaar en herkenbaar is als groei.

Groeipijnen krijgen betekenis in het licht van mogelijke groeivreugde. Je raakt minder gehecht aan zekerheid, bijvoorbeeld, en meer gewend aan onzekerheid. Dat gaat samen met ervaren vormen van zekerheden, zoals geloof in jezelf en vertrouwen in je omgeving, met behoud van je kritisch denkvermogen.

Er is een verkennend, vriendelijk, onderzoekend en waarderend(e) innerlijk dialoog op gang gekomen, waarna zelfbewustzijn ook weer kan groeien naar het omvatten en overstijgen van het intensieve zelfonderzoek en de aandacht naar buiten gericht kan worden, gericht op actualisatie van waarden middels doelen. Doelen die diep, veelzijdig en doorleefd gestimuleerd worden door emoties. De beweging die eerder als verstarring voelde, wordt nu als zachtmoedige richting gevoeld. In plaats van continu vólhouden, leer je hoe en wanneer het belangrijk is 'op te laden': zo blijf je gevoelsmatig stromen. Je kiest je omgeving wijs: voelt aan welke sociale contacten voedend zijn, waar afdoende uitdaging te vinden is om te groeien en tegelijkertijd zekerheden te borgen die je belangrijk vindt, die nodig zijn.

Emoties leer je te herkennen en reguleren, conflicten zijn een bron van inzicht, en je accepteert stap voor stap dat ook negatieve emoties je veel zinvols te vertellen hebben. Je hebt geleerd hoe emoties te reguleren: via ademhalingsoefeningen, via het uiten van je creativiteit, de connectie te voelen die er al is, middels humor en het waarnemen en ervaren van "het hier en nu".

Daar waar je zelfonderzoek eerder gekenmerkt werd door afzetten tegen dé buitenwereld, door een ervaren niet-samenvallen met jouw omgeving, of door een intense zelfafwijzing, onderzoek je jouw beleving en betekenisgeving, en leer je expressie te geven aan jouw zelf op een verbindende, zorgzame en duurzame wijze. Op een vanzelfsprekende manier, die gek genoeg en op den duur mogelijk weinig meer met 'zelf' te maken heeft. Dit omdat je in de verbinding met je omgeving doet waar je voor staat en waar je voor gaat.

Je innerlijke emotionele realiteit wordt bevriend, er wordt een vriendschap gesloten met jouw interne dynamiek, de be?nvloeding van buitenaf naar binnenin en andersom, emoties worden bewust gevoeld, betekenis gegeven, losgelaten en emotieregulatie verandert van negatief-problematiserend naar positief-constructief. 

Je bent zelf samenhang tussen de doelen en de waarden die tijdens de coaching, daarnaast en daarna, centraal staan. Je neemt jezelf tenslotte overal mee naar toe. Dat ervaar je gaandeweg ten diepste, en niet zelden met slag en stoot. 

Je focus richt zich weer naar buiten en je deelt met jezelf en de wereld - welhaast tegelijkertijd! - wat jij wil, kan, voelt, denkt. Soms doe je dat in stilte, omdat dit jou goed doet, en soms schreeuw je het van de daken, omdat je dit belangrijk vindt. Essentie is dat je steeds beter leert invoelen wat je nodig hebt, hoe je je relaties op een zorgzame wijze kan ontwikkelen, wat je belangrijk vindt, en dat je jezelf met behoud van vertrouwen ook even helemaal niet serieus neemt.

Veranderen heb je ook als een creatief proces ervaren en hoewel je nog flinke uitdagingen verwacht, voel je vertrouwen in je herkenning van en omgang met dát wat de veranderingen op ervaringsniveau voor jou zijn. Invloed is geen beangstigende term, maar een potentieel waar je niet onder uit kan en waar je in mee beweegt.

Je bént veranderkundig!

Deze, in woord benaderde veranderkunst staat centraal bij de intensieve coachingstrajecten en komt globaal gesproken overeen met vele ontwikkellijnen - en lagen die persoonlijke ontwikkeling rijk is.  Deze ontwikkeling is intensief en bovenstaande beschrijving zoals geschreven niet volledig. Het is hard en hart werken: zowel omdat het soms een innerlijke nood is als een sterk gevoelde wens tot méér.

Ter afsluiting van deze reflectie deel ik graag onderstaande tekst die ik schreef als toelichting op meerdere praktijkervaringen van de afgelopen jaar. De tekst licht toe wat ik de praktijk vaak tegenkom, ervaar en wat er mogelijk is. En hoe mooi de mensen zijn met wie ik samenwerk! De tekst schreef ik naar aanleiding van een specifiek gesprek, de veralgemenisering heb ik gehanteerd omdat hetgeen ik beschrijf naar mijn beleving váker gebeurt in trajecten.

Soms...en het voortdurende streven dat daaruit voortkomt

“Soms raakt het mij enorm om mee te maken hoe het gemis aan aansluiting en begrip van personen met wie ik samenwerk zich heeft vertaald naar een zelfkritische stem die uitblinkt in doorzettingsvermogen. Hoe de immens menselijke en spontane behoefte tot ‘erbij horen’ en gespiegeld worden, en het uitblijven van afdoende realisatie hiervan, uitmondt in op zichzelf geprojecteerde gebreken en tekorten. Hoe de wisselwerking met de omgeving begrepen wordt als bewijs van persoonlijk falen. Niet in de laatste plaats omdat ik zelf deze worsteling ken, maar ook omdat ik samenwerk met fantastisch creatieve, eigengereide, bewogen en lieve personen (wat ook weer een hartstikke fijne wisselwerking is:-)! Die zelfkritische stem voedt zichzelf met al deze eigenschappen, hij is gegrondvest op hun flexibiliteit, inlevingsvermogen en gedrevenheid, hij exploiteert wat zij verzamelen. De stem die niet verwonderlijk met evenveel overtuiging zichzelf probeert te doen zwijgen. Een stem die op den duur niet meer resoneert met de realiteit die er ook is en zich stilletjes aan verwijdert van zijn eigen schaduw, de realiteit van het potentieel en van wederzijdse compassie. Een potentieel dat zich een weg baant naar de oppervlakte, maar door de poortwachter die de stem “van moeten en van horen” is, wordt teruggefloten. Maar dat potentieel staat soms zo te popelen om te ontpoppen dat er geen houden meer aan is. Zoveel dat er in het geloven van die zelfkritische stem geïnvesteerd wordt, zo vervreemdend voelt op enig moment de intonatie, de woordkeuze, de labels en de momenten waarop die stem zich laat horen, de conflicten die het aanzwengelt. Ergens bekruipt een gevoel dat er meer is, en hoe meer dit toeneemt, hoe harder die zelfafwijzende stem probeert de andere, de avonturier, te overstemmen. Rusteloosheid, gebrek aan richting, geen idee hoe nu verder. En toch, de moed is er, en is er in een niet houdbare vorm altijd geweest. Ik verbaas mij er gelukkig telkens weer over: hoe koppig, vastberaden en eenstemmig de persoonlijkheden zijn in wie dit zich afspeelt, ieder op een eigen wijze en daar vanaf dag een geen seconde vanaf te brengen.”

Dank voor het luisterend lezen, wees van harte uitgenodigd om onderstaand of elders verder te lezen en voel je ook zeker uitgenodigd om contact op te nemen via deze website.

Hoe dan ook, ontzettend veel moois en goeds gewenst!

Lotte

Lees meer

Inhoudelijke toelichting op coaching

Onderstaande perspectieven op, dimensies van en contexten waarbinnen ervaring, betekenisgeving en ontwikkeling plaats kunnen vinden, komen binnen de intensieve coachingstrajecten van ALOC aan bod. Soms komen deze perspectieven en dimensies meer gedifferentieerd aan bod, soms meer vanuit samenhang, allen met als globaal doel om veranderingen op ontwikkelgerichte wijze te integreren en als waarde te leven.

Aangezien we vertrekken vanuit de actuele ervaring, is de startpositie (op welke coördinaten tussen onderstaande dimensies en perspectieven, zogezegd) van elk coachingstraject individueel en op maat gemaakt, en liggen ook de accenten binnen elk traject nét even anders. Bij elk traject besteden we primair aandacht aan het verhelderen van de huidige 'positie' en het bieden van de eerste focus op belangrijke aandachtsgebieden, van waaruit nieuwe veranderingen richting positieve groei worden gestimuleerd.

  • Van binnenuit : persoonlijke betekenisgeving krijgt veel aandacht: als proces, hoe persoonlijke betekenis herkenbaar, voelbaar en zichtbaar is, welke patronen hierin te herkennen zijn. We onderzoeken waarden en het emotionele 'fundament' daarvan, bevragen gedachtepatronen, belichten gevoelstendensen. Je leert jouw eigen emotionele vocabulaire kennen en verfijnen. Bewustwording van je actuele begripswijze, interpretaties, overtuigingen, wijze van verhouden tot thema's, omgang met conflicten en uitdagingen, en positief-constructieve verandering van negatief-problematiserende tendensen krijgen zorgzame aandacht. We schuwen het niet om confronterende of lastige vragen te stellen, en persoonlijke waarden worden tot op emotioneel ervaringsniveau onderzocht. Oefeningen zijn gericht op een intensiteits - en fantasievriendelijke kennismaking met de interne beleving, lichaamsbewustzijn, je persoonlijke creativiteit en persoonlijke betekenisgeving.
  • Ervaringsgericht: gedragspatronen en tendensen worden tevens bevraagd, ontdekt en waar passend omgebogen tot passende, prettige en constructieve varianten tijdens de coaching. Via reflectieve, associatieve en sociaalgerichte oefeningen oefen je met inzichten in jouw actuele verhouding tot ‘veranderingen’ op verschillende dimensies van ervaren, allen met en vanuit toepassing van ontwikkeling als waarde. Besproken conflicten en uitdagingen worden in de praktijk verder geoefend, en de praktijk biedt weer input voor de sessies en verslagen. Van jou wordt een pro-actieve houding gevraagd, de wíl tot ontwikkeling en het aangaan van de oefeningen. Emoties herkennen en leren reguleren krijgt ook veel aandacht binnen de trajecten. De praktijk krijgt een plek in een groter geheel van invoelen, en van begripsvorming en is tegelijkertijd oefengrond en streven voor daadwerkelijke, verdere ontwikkeling. Doorzettingsvermogen en inzet zijn hierbij onontbeerlijk, al blijkt in de praktijk vaak dat je hier meer van in huis hebt dan je wellicht initieel inschat, en daarnaast maakt positieve bemoediging intensief deel uit van de samenwerking.
  • Spiegelend en verbinding: een onderzoekende houding, en een emotioneel open, kwetsbaar erkennende, interactie wordt nagestreefd. De sessies gelden als positief-kritische voeding voor en metafoor voor de persoonlijke uitdagingen in de eigen ervaren praktijk. Vertrouwen in de vertaalslag en integratie tussen 'wat er buiten is' tot 'wat er zich binnenin afspeelt', tussen ‘wat is’ en ‘wat zou kunnen’, wordt zo gestimuleerd. Daarnaast wordt veel kunst, filosofie, psychologie en aanverwante stromingen aangesproken ter spiegeling en verdieping. Je huidige interpretatieve kaders worden zodoende belicht en herkend. Deze bronnen worden verder ter spiegeling, het versterken van gelegde verbindingen en als inspiratie gebruikt. Nieuwe inzichten, gelaagde begripsvormen, tolerantie van paradoxen en ambiguïteiten, actieve acceptatie; deze kwaliteiten en competenties worden via het zelf exploreren van vele kunstzinnige bronnen positief vergroot en verdiept.
  • Systeem en het grotere geheel: Het bewust leren herkennen van en kiezen voor omgevingen waarin en waarmee je naar wens en mogelijkheden functioneert en floreert, staat later in een traject centraal. Waarden staan niet op zichzelf en krijgen in actie en in contact met de omgeving betekenis, komen zodoende tot herkenbare uiting via (deels) gedeelde doelen. Je leert te herkennen dat en hoe je in een systeem en meerdere systemen past, wat jezelf mee brengt naar een systeem en een situatie toe, welke rollen je kan spelen, en hoe verandering wederkerig binnen je en buiten je om plaatsvindt en herkend kan worden. Invloed op de omgeving wordt (h)erkend, en verandermogelijkheden worden gaandeweg effectiever door je opgepakt.

    De samenhang tussen deze perspectieven komt aan bod. Primair door de actuele ervaring en betekenisgeving jou centraal te stellen, gaandeweg door ook de doelen te betrekken bij de bewust ervaren, interne veranderingen. De verschillende perspectieven worden binnen een ontwikkelgerichte, soms expliciet modelmatig begrip geplaatst, die afhankelijk van het specifieke ontwikkeltraject ook actief met je gedeeld wordt.

Lees je graag meer over sociaal-emotionele ontwikkeling, begaafdheid, emoties, veranderkunst en meer? Kijk en zoek dan eens op de pagina Publicaties voor artikelen van ALOC over deze en aanverwante thematiek. 

Is coaching voor nu een brug te ver of een te grote investering qua tijd, geld en/of innerlijke ruimte? Je bent ook van harte welkom om eens deel te nemen aan een groepssessie, een individuele verdiepingssessie of een lezing. Kijk voor meer informatie onder "Positieve desintegratie" of "Professionals". 

Wees wezenlijk welkom

Verdiepingssessie Begaafdheid en Gevoeligheid, Emotionele Ontwikkeling.

Activiteiten

Publicaties

Testimonials

ontwerp en ontwikkeling soulcreatives